Η ελληνική κτηματαγορά βρίσκεται σε φάση μετάβασης, με μια νέα πρακτική να αποκτά συνεχώς έδαφος: την πώληση της ψιλής κυριότητας με διατήρηση της επικαρπίας. Μιλώντας στο Tornos News, η δικηγόρος Ευρωπία Συνοδινού τονίζει ότι «οι μεγαλύτεροι επιθυμούν να παραμείνουν στο σπίτι τους, ενώ οι νεότεροι αναζητούν έναν πιο προσιτό δρόμο προς την ιδιοκατοίκηση». Μια τάση που, όπως σημειώνει, συνδυάζει ρευστότητα για τον ιδιοκτήτη και επενδυτική προοπτική για τον αγοραστή, αντανακλώντας τις σύγχρονες κοινωνικοοικονομικές ανάγκες.

Η πώληση ψιλής κυριότητας, δηλαδή η μεταβίβαση της «γυμνής» κυριότητας με ταυτόχρονη διατήρηση του δικαιώματος επικαρπίας από τον πωλητή, έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο συζητημένα φαινόμενα της τελευταίας διετίας. Ενώ στο παρελθόν περιοριζόταν κυρίως σε οικογενειακές μεταβιβάσεις, σήμερα εφαρμόζεται ολοένα και περισσότερο σε ιδιωτικές συναλλαγές, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η διαδικασία είναι πλήρως θεσμοθετημένη και πραγματοποιείται ενώπιον συμβολαιογράφου, με υποχρεωτική μεταγραφή στο Κτηματολόγιο. Ο αγοραστής καταβάλλει φόρο μεταβίβασης μόνο για την αξία της ψιλής κυριότητας, που καθορίζεται βάσει της ηλικίας του επικαρπωτή, ενώ ο τελευταίος παραμένει υπεύθυνος για τη χρήση και τη συντήρηση του ακινήτου.

Στην πράξη, η λύση αυτή απαντά σε δύο διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές ανάγκες: την αναζήτηση ρευστότητας από ηλικιωμένους ιδιοκτήτες και τη δυσκολία των νεότερων να αποκτήσουν κατοικία λόγω των υψηλών τιμών και των περιορισμένων επιλογών χρηματοδότησης. Για πολλούς, η ψιλή κυριότητα λειτουργεί πλέον ως πύλη εισόδου στην αγορά ακινήτων χωρίς υπερβολικό οικονομικό βάρος.

Η κα Συνοδινού, στη συνέντευξή της στο Tornos News, επισημαίνει ότι η αλλαγή αυτή δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και κοινωνική: «Η ελληνική κτηματαγορά εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η πώληση της ψιλής κυριότητας με διατήρηση της επικαρπίας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δυναμική. Η πρακτική αυτή, που συνδυάζει ρευστότητα για τον ιδιοκτήτη και επενδυτική προοπτική για τον αγοραστή, αντανακλά τις κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες της εποχής».

Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη για ενημέρωση και καθοδήγηση, καθώς πρόκειται για μακροπρόθεσμη και σύνθετη συμφωνία: «Αν και η αγορά παραμένει μικρή, η αυξητική της τάση είναι εμφανής. Παρά τα πλεονεκτήματα, η πώληση ψιλής κυριότητας απαιτεί σωστή νομική και φορολογική καθοδήγηση, ώστε να λειτουργήσει ως εργαλείο ασφάλειας και όχι αβεβαιότητας».

Η εξάπλωση της πρακτικής αυτής δημιουργεί νέα δεδομένα για την ελληνική αγορά ακινήτων. Νομικοί και συμβολαιογράφοι ζητούν σαφέστερο πλαίσιο ενημέρωσης των πωλητών, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης κατανόηση των όρων και των συνεπειών. Η σωστή πληροφόρηση και η διαφάνεια κρίνονται αναγκαίες, προκειμένου ο θεσμός να εξελιχθεί σε σταθερό εργαλείο εξισορρόπησης ανάμεσα στη ρευστότητα και την προστασία της περιουσίας.

Καθώς το ενδιαφέρον για την πώληση ψιλής κυριότητας εντείνεται, διαφαίνεται ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή ακινήτων, όπου οι λύσεις προσαρμόζονται στις ανάγκες των πολιτών και όχι το αντίστροφο.